Κάντε κλικ στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε το βίντεο

Η τενοντοπάθεια της έκφυσης των οπίσθιων μηριαίων (Proximal Hamstring Tendinopathy) είναι ένα μυοσκελετικό πρόβλημα που συνήθως εμφανίζεται σε αθλητές που πραγματοποιούν συχνή κάμψη στο ισχίο με σχετικά τεντωμένο το γόνατο. Κατά κύριο λόγο, εμφανίζεται στους δρομείς, μεγάλων και μεσαίων αποστάσεων και σπανιότερα στους δρομείς ταχύτητας.

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

Όταν πρωτοεμφανίζεται η τενοντοπάθεια μιμείται μια κλασσική περίπτωση ισχιαλγίας. Ο πόνος γίνεται αισθητός στο κάτω μέρος του γλουτού, και συχνά αντανακλά στην πίσω επιφάνεια του μηρού. Αρχικά εμφανίζεται μόνο στο τρέξιμο, ενώ σταδιακά επιδεινώνεται και αρχίζει να εμφανίζεται στις καθημερινές δραστηριότητες, όπως το περπάτημα, το ανέβασμα σκάλας, το σκύψιμο και η παρατεταμένη καθιστή θέση. Οποιαδήποτε θέση η δραστηριότητα που συμπιέζει ή επιμηκύνει τον τένοντα, είναι ικανή να προκαλέσει έντονο πόνο. Ως αποτέλεσμα, ο αθλητής αναγκάζεται να διακόψει την αθλητική δραστηριότητα.

Αυτό που είναι παράδοξο για τενοντοπάθεια είναι ότι συχνά ο ασθενής παραπονιέται για μυρμηγκιάσματα ή μούδιασμα κατά μήκος του κάτω άκρου, σύμπτωμα το οποίο παραπέμπει σε δισκοκήλη στη μέση. Εικάζεται ότι η εμφάνιση της παραισθησίας οφείλεται στην εγγύτητα του ισχιακού νεύρου με την κοινή έκφυση των οπισθίων μηριαίων στο ισχιακό κύρτωμα. Ωστόσο, αν συμπέσει με την εμφάνιση δισκοκήλης στην Μαγνητική Τομογραφία, μπορεί να παραπλανήσει αρχικά το θεράποντα ιατρό.

ΛΗΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Πριν αρχίσει η θεραπεία και η αποκατάσταση της τενοντοπάθειας παίρνουμε ένα πλήρες ιστορικό από τον ασθενή, ώστε να διαπιστώσουμε την βαρύτητα της πάθησης, την ευαισθησία και την ευερεθιστότητα των τενόντων, ώστε να σχεδιάσουμε σωστά το πρόγραμμα των ασκήσεων. Η σύγχρονη θεραπεία της τενοντοπάθειας έχει ως κύριο συστατικό τη θεραπευτική άσκηση (μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο «Τενοντοπάθεια σε Αθλητές»).

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στη διαφοροδοδιάγνωση με την ισχιαλγία, λόγω δισκοκήλης στη μέση. Τονίζεται ότι ο ασθενής έχει θετική δοκιμασία Laseque και πονάει όταν σκύβει από την όρθια στάση με τεντωμένα γόνατα, κλινικά σημεία που είναι χαρακτηριστικά της ισχιαλγίας.

Τα σημεία που βοηθούν τη διάγνωση της τενοντοπάθειας είναι η ενασχόληση του ασθενή με το τρέξιμο, η αύξηση του προπονητικού φορτίου πριν την εμφάνιση του πόνου και η δοκιμασία με αντίσταση των οπισθίων μηριαίων.

ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ

Όταν ο ασθενής μας είναι δρομέας, κάνουμε μια ποιοτική ανάλυση του τρεξίματος επάνω στο διάδρομο. Τοποθετούμε δηλαδή το δρομέα στο διάδρομο και ελέγχουμε το μήκος διασκελισμού, την αυξημένη λόρδωση στη μέση και άλλους εμβιομηχανικούς παράγοντες που σχετίζονται με την πάθηση (μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο «Παθήσεις Δρομέων – Ανάλυση Βάδισης»).

Τα σημεία που διορθώνουμε κυρίως επάνω στο διάδρομο βάδισης είναι τα παρακάτω:

1. Μειώνουμε το μήκος του διασκελισμού όταν η επαφή της πτέρνας με το έδαφος είναι πολύ μπροστά από το κέντρο βάρους του σώματος.
2. Επανεκπαιδεύουμε την οπίσθια κλίση της λεκάνης και τη διατήρηση του κορμού στην κατακόρυφη θέση, ώστε να μειώσουμε τα φορτία στον τένοντα.

ΟΞΕΙΑ ΦΑΣΗ – ΣΥΧΝΑ ΛΑΘΗ

Επειδή ο βασικός παράγοντας επιδείνωσης της συγκεκριμένης τενοντοπάθειας είναι τα έντονα συμπιεστικά και διατατικά φορτία στον τένοντα, στην οξεία φάση προτείνουμε στους ασθενείς τα παρακάτω:

1. Να αποφεύγετε να κάθεστε για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.
2. Αποφύγετε τις διατάσεις των οπισθίων μηριαίων
3. Αποφύγετε να σκύβετε και ιδιαίτερα όταν τα γόνατα είναι τεντωμένα
4. Αποφύγετε ασκήσεις των κάτω άκρων που θέτουν υπερβολικό φορτίο στον τένοντα, όπως τα βαθειά καθίσματα και οι προβολές

ΘΕΡΑΠΕΙΑ – ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Τα σημεία κλειδιά στην αρχική φάσης της αποκατάστασης των αθλητών με τενοντοπάθεια της έκφυσης των οπίσθιων μηριαίων είναι η σταδιακή εφαρμογή φορτίων στον τένοντα και η ενδυνάμωση των οπισθίων μηριαίων σε θέσεις που ο τένοντας δε δέχεται συμπιεστικά φορτία. Ξεκινούμε το πρόγραμμα αποκατάστασης με ισομετρικές ασκήσεις και αξιολογούμε τη συμπεριφορά του πόνου, πριν προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο.

Στη συνέχεια οι ασκήσεις γίνονται όλο και πιο απαιτητικές (Heavy Slow Resistance Training, Plyometrics) και σταδιακά περιλαμβάνουν συμπιεστικά φορτία στον τένοντα και ασκήσεις που προσομοιάζουν τα φορτία που δέχεται ο αθλητής στην εκτέλεση της αθλητικής του δραστηριότητας.

Τέλος, απομένει η φάση της επιστροφής του αθλητή στη δραστηριότητά του. Σε αυτή τη φάση, ακολουθούμε συγκεκριμένους κανόνες, όπως το να αφήνουμε μία μέρα κενό ανάμεσα σε κάθε προπόνηση, να ελέγχουμε την ένταση των συμπτωμάτων την επόμενη ημέρα και γενικά να δίνουμε σαφείς οδηγίες σε σχέση με την ένταση και την ποσότητα των φορτίων, ώστε να έχουμε μόνο υγιείς προσαρμογές και όχι επιδείνωση.

Αλέξανδρος Καραγιαννίδης, Φυσικοθεραπευτης, MSc. Dip.MDT.

Ωστόσο αυτή η γενική οδηγία, που δεν αντιμετωπίζει την κάθε περίπτωση ξεχωριστά, δε φαίνεται να βοηθά στην εξάλειψη των συμπτωμάτων. Αντίθετα, μάλιστα η χωρίς διάκριση εφαρμογή της έχει δημιουργήσει μια υπο-ομάδα ανθρώπων, που έχουν χάσει πλέον την ικανότητα να σκύβουν, με δυσάρεστα συνήθως αποτελέσματα.

Η αποφυγή του σκυψίματος για λόγους προφύλαξης έχει ως αποτέλεσμα τη δυσκαμψία και τη μυϊκή αδυναμία στον κορμό, παράγοντες που προδιαθέτουν σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια οσφυαλγίας και σε χρονιότητα του προβλήματος. Φανταστείτε ότι μια κιμωλία σπάει πολύ πιο εύκολα από το μπαμπού, ακριβώς γιατί είναι είναι σκληρή και άκαμπτη, χωρίς ελαστικότητα.

Τελικά πρέπει να σκύβει κανείς με τη μέση ή δεν πρέπει? Η απάντηση είναι ότι κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή και δεν μπορεί να δοθεί μια γενική οδηγία.

Στη συνέχεια, παρατίθενται ορισμένες ερωταπαντήσεις, με σκοπό να διαλευκανθεί το θέμα όσο γίνεται περισσότερο. Ωστόσο, επειδή η κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή, η αξιολόγησή σας από το θεράποντα ιατρό και το φυσικοθεραπευτή είναι απαραίτητη για να έχετε μια εξατομικευμένη εκτίμηση.

Ερώτηση 1

«Είναι σωστό να σκύβουμε με τη μέση;»

Απάντηση

Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι το σκύψιμο από την όρθια στάση είναι μία από τις βασικές και απαραίτητες κινήσεις της μέσης. Όλη η μορφολογία των σπονδύλων, των μεσοσπονδύλιων δίσκων, των μυών και των συνδέσμων είναι για να εξυπηρετούν και τη λειτουργία του σκυψίματος, αυτού που επιστημονικά αποκαλούμε κάμψη της οσφυϊκής μοίρας. Επομένως, το σκύψιμο είναι μια φυσιολογική λειτουργία, όπως το να ανοίγουμε και να κλείνουμε τον αγκώνα μας ή το γόνατό μας.

Ερώτηση 2

«Ναι, αλλά εγώ που έχω πρόβλημα στη μέση μου, επιτρέπεται να σκύβω;»

Απάντηση

Αν και  όπως προαναφέρθηκε, η φυσιολογική λειτουργία της μέσης περιλαμβάνει και το σκύψιμο από την όρθια στάση, εντούτοις αν υπάρχει μία οξεία κατάσταση στη μέση, τότε πιθανώς να πρέπει να σταματήσουμε να σκύβουμε για λίγο καιρό, μέχρι να σταθεροποιηθεί η κατάσταση στη μέση μας. Με την ίδια λογική, όταν πάθουμε ένα διάστρεμμα στον αστράγαλο, το ακινητοποιούμε προσωρινά σε νάρθηκα μέχρι να επουλωθεί. Στη συνέχεια το κινούμε προοδευτικά προς όλες τις κατευθύνσεις και το δυναμώνουμε για να το επαναφέρουμε σε λειτουργία.

Ερώτηση 3

«Όταν περάσει η οξεία κατάσταση στη μέση, μπορώ να σκύψω αμέσως από την όρθια στάση;»

Απάντηση

Όταν περάσει η οξεία κατάσταση, τότε πρέπει με τη βοήθεια του φυσικοθεραπευτή να αρχίσετε ένα εξατομικευμένο ασκησιολόγιο το οποίο να αποσκοπεί στην αποκατάσταση του εύρους της κάμψης. Αυτό γίνεται προοδευτικά, ώστε να δίνεται χρόνος στο σώμα σας για να γίνουν οι απαραίτητες προσαρμογές. Κατά τη γνώμη μας η αποκατάσταση του εύρους της κάμψης είναι απαραίτητη. Να τονίσουμε ότι δεν είναι κάτι δύσκολο, ούτε και επικίνδυνο. Έτσι κι αλλιώς δε βιαζόμαστε. Με ήπιες ασκήσεις που σέβονται το φυσικό ρυθμό του κάθε σώματος, τελικά γίνονται οι απαραίτητες προσαρμογές.

Ερώτηση 4

«Όταν αποκατασταθεί το εύρος κίνησης στη μέση μου, θα μπορώ να σηκώνω και βάρος;»

Απάντηση

Όταν χρειάζεται να πάρουμε από το έδαφος ένα ελαφρύ αντικείμενο, κάτι που είναι άνετα μέσα στις δυνατότητές μας, όπως ένα στυλό, τα παπούτσια μας, ένα παιδικό παιγχνίδι, κλπ. τότε σε γενικές γραμμές μπορούμε να σκύβουμε με τη μέση, χωρίς να το φοβόμαστε. Αυτό θα βοηθήσει τη μέση μας να έχει μια φυσιολογική ελαστικότητα, που θα της επιτρέπει να απορροφά φορτία, χωρίς να καταπονείται.

Όταν χρειάζεται, να σηκώσουμε σημαντικό βάρος, το οποίο δε είναι στη συνηθισμένη ρουτίνα μας, τότε λυγίζουμε τα γόνατα και κρατάμε ίσια πλάτη, όπως κάνουν οι αρσιβαρίστες, γιατί αυτός ο τρόπος εργονομικά επιβαρύνει τη μέση λιγότερο.

Ωστόσο, πρέπει να τονίσουμε ότι αν χρειάζεται να σηκώνουμε περισσότερο βάρος, λόγω επαγγελματικών ή άλλων υποχρεώσεων, τότε με συστηματική άσκηση ενδυνάμωσης αυτό είναι εφικτό. Αρκεί η προσπάθεια να είναι συστηματική και όχι περιστασιακή.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ

1. Το σκύψιμο από τη μέση είναι μια φυσιολογική και χρήσιμη κίνηση, που μακροπρόθεσμα τη δυναμώνει και επομένως δεν πρέπει να αποφεύγεται.
2. Όταν αντιμετωπίζουμε μια οξεία κατάσταση με τη μέση μας, αρχικά περιορίζουμε τις κινήσεις μας, μέχρις ότου σταθεροποιηθεί η κατάσταση.
3. Ο φυσικοθεραπευτής μπορεί να αξιολογήσει την κατάστασή μας και να δώσει τις κατάλληλες οδηγίες και το κατάλληλο πρόγραμμα ασκήσεων, για να επαναφέρει τη φυσιολογική λειτουργία στη μέση μας, αλλά και να αυξήσει τις δυνάτότητές της, μέσω της συστηματικής άσκησης.
4. Από την 25ετή εμπειρία μας στην αντιμετώπιση ασθενών με οσφυαλγία, έχουμε διαπιστώσει ότι η αποφυγή κινήσεων με σκοπό την πρόληψη και την αντιμετώπιση του πόνου δεν είναι χρήσιμη. Ο καλύτερος τρόπος είναι να δυναμώσουμε μέσω της προοδευτικής άσκησης, για να μπορούμε να κάνουμε όλες τις κινήσεις φυσιολογικά.

Αλέξανδρος Καραγιαννίδης, Φυσικοθεραπευτής, MSc., Dip. MDT.

Active Physiotherapy Solutions

Οι αθλητές αυτοί είναι κυρίως έφηβοι και η διάγνωση που λαμβάνουν είναι οστικό οίδημα, σπονδυλόλυση ή σπονδυλολίσθηση 1ου βαθμού. Η αρχική οδηγία της ανάπαυσης και αποχής από την προπόνηση, οδηγεί σε άμεση ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Ωστόσο, ενώ στην καθημερινότητα τα συμπτώματα υποχωρούν, όταν ξεκινούν την προπόνηση, ο γνώριμος πόνος επανέρχεται ίδιος και μονότονος, δημιουργώντας στρες και απογοήτευση.

Ο στόχος μας στο Active Physiotherapy Solutions είναι

• να επιστρέψουμε τους αθλητές σε αγωνιστικό επίπεδο στο συντομότερο χρονικό διάστημα, αλλά με τρόπο που να είναι ασφαλής για την υγεία τους
• να τους έχουμε δυναμώσει επαρκώς, ώστε να μην εμφανίσουν ξανά τέτοια συμπτώματα
• να τους έχουμε εκπαιδεύσει στην αιτία του προβλήματος, ώστε να τηρούν ένα τακτικό πρόγραμμα πρόληψης, που περιλαμβάνει στοχευμένες ασκήσεις

Η μέθοδος που χρησιμοποιούμε περιλαμβάνει 3 φάσεις

• Οξεία Φάση 

Σε αυτή τη φάση εξετάζουμε το εύρος των αρθρώσεων, τη δύναμη και την ελαστικότητα των μυών και την ικανότητα ενεργοποίησης των σταθεροποιών μυών και φτιάχνουμε ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων, που δεν προκαλεί καθόλου πόνο. Οι ασκήσεις αυτές αφορούν συνήθως τα παρακάτω σημεία-κλειδιά:

1. Σταθεροποίηση της Οσφυϊκής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης σε ουδέτερη θέση με προοδευτικές ασκήσεις που περιλαμβάνουν την ενδυνάμωση των άνω άκρων και κάτω άκρων

2. Βελτίωση της κινητικότητας των ισχίων, με κατάλληλες διατατικές ασκήσεις. Όταν τα ισχία υπολείπονται σε κινητικότητα και ιδιαίτερα σε έκταση, τα εκτατικά φορτία μεταφέρονται στη μέση

3. Βελτίωση της κινητικότητας της Θωρακικής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης και ιδιαίτερα την έκταση και τη σύστοιχη στροφή. Όταν η Θωρακική μοίρα υπολείπεται σε έκταση και στροφή, τα εκτατικά φορτία που απαιτούν το «καρφί» και το σερβίς μεταφέρονται στη μέση.

4. Ενεργοποίηση των σταθεροποιών της Ωμικής Ζώνης και βελτίωση της κινητικότητας του ώμου. Ένας δυσλειτουργικός και αδύναμος ώμος, ειδικά στους αθλητές που καρφώνουν ή σουτάρουν, μπορεί να αποτελεί ένα μέρος του προβλήματος της οσφυαλγίας και πρέπει να αντιμετωπίζεται προκειμένου να έχουμε το καλύτερο αποτέλεσμα.

5. Συνολική ενδυνάμωση των μυών των κάτω άκρων με ασκήσεις που δεν προκαλούν πόνο στη μέση, ώστε να μη χάνει τη φυσική κατάσταση, ο αθλητής ή η αθλήτρια.

• Ενδιάμεση Φάση

Σε αυτή τη φάση και αφού ο αθλητής έχει δυναμώσει, τον επιστρέφουμε σε ελαφρές δραστηριότητες εντός του γηπέδου και αρχίζει ξανά η επαφή με την μπάλα. Αυτό το στάδιο είναι πολύ ευαίσθητο, γιατί μπορεί να εμφανιστούν κάποια συμπτώματα. Κάποιες «ενοχλήσεις» είναι προσαρμοστικές και αναμενόμενες. Η διατήρηση τακτικής επικοινωνίας με τον αθλητή και τον προπονητή είναι πολύ σημαντική, ώστε να γίνει σταδιακά η επιστροφή, με τρόπο που να μην καθυστερήσει, αλλά και να μην έχουμε υποτροπή.

Σε αυτή τη φάση είναι σημαντικό ο αθλητής να δουλέψει ξανά την τεχνική και τη δεξιότητά του στις αθλητικές κινήσεις, που προκάλεσαν τα συμπτώματα

• Return to Play

Σε αυτή τη φάση ο αθλητής μπαίνει κανονικά στην προπόνηση, και σταδιακά δέχεται τα φυσιολογικά φορτία που απαιτεί το άθλημα. Σε αυτή τη φάση διατηρούμε την επικοινωνία με τον αθλητή και τον καθοδηγούμε στην πλήρη επιστροφή στην αθλητική απόδοση και επίδοση.

Αλέξανδρος Καραγιαννίδης, MSc., Dip.MDT., BSc(Hons) Physiotherapy

Ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη αιτία, που οδηγεί στην εμφάνιση του πόνου (π.χ. υπακρωμιακή πρόσκρουση, αστάθεια κλπ.), παρακάτω αναφέρονται 4 σημεία-κλειδιά του προγράμματος αποκατάστασης, που είναι σημαντικά για την επαναφορά της σωστής λειτουργίας του ώμου και την επιστροφή στις αθλητικές επιδόσεις.

Τα σημεία αυτά είναι:

1. Η επιλεκτική ενεργοποίηση των μυών του στροφικού πετάλου. Όποια και αν είναι η διάγνωση (πρόσκρουση ή αστάθεια) ο αθλητής θα πρέπει να εκτελέσει ασκήσεις με σκοπό την ενεργοποίηση των στροφικών μυών του ώμου, που είναι πολύ σημαντικοί για τη σταθερότητα όλης της ωμικής ζώνης. Πρέπει να τονιστεί ότι αυτοί οι μυς, είναι μυς αντοχής και επομένως τους ενεργοποιούμε, χρησιμοποιώντας μικρή αντίσταση και πολλές επαναλήψεις. Η αντίσταση πρέπει να αυξάνεται πολύ βαθμιαία, ώστε να αποφεύγεται η ενεργοποίηση γειτονικών μυών. Όταν βοηθούν οι γειτονικοί μυς, η άσκηση δεν δίνει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

2. Η έσω στροφή του ώμου. Η έσω στροφή του ώμου συχνά περιορίζεται στους αθλητές της κολύμβησης και η αποκατάσταση του φυσιολογικού εύρους είναι απαραίτητη, ιδιαίτερα στη «φάση της επαναφοράς» στο ελεύθερο στυλ κολύμβησης. Όταν δεν υπάρχει το πλήρες εύρος, η κίνηση αντικαθίσταται από την ωμοπλάτη και αυτό δημιουργεί δυσλειτουργία και πόνο στην περιοχή του ώμου.

3. Η ενεργοποίηση των μυών της ωμοπλάτης. Η ωμοπλάτη αποτελεί τη βάση στήριξης του άνω άκρου και όταν οι μυς που τη σταθεροποιούν και την κινούν δεν ενεργοποιούνται σωστά, δημιουργούνται συνθήκες αστάθειας ή/και πρόσκρουσης στων ώμο.

4. Η έκταση και η στροφή της Θωρακικής μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης. Κατά τη διάρκεια της κολύμβησης στο ελεύθερο στυλ, οι αθλητές στρίβουν τους ώμους και τα ισχία τους για να επιταχύνουν την πλεύση και να πάρουν αναπνοή. Η στροφή των ώμων είναι μεγαλύτερη από αυτή των ισχίων και επομένως η καλή στροφική κινητικότητα της Θωρακικής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης είναι πολύ σημαντική. Όταν αυτή υπολείπεται, αντικαθίσταται από την ωμική ζώνη, δημιουργώντας καταπόνηση, και επώδυνα συμπτώματα λόγω υπακρωμιακής πρόσκρουσης ή/και αστάθειας.

Τα παραπάνω σημεία-κλειδιά θα πρέπει να αξιολογούνται σε κάθε αθλητή της κολύμβησης, και στην περίπτωση που διαπιστώνονται ελλείματα ή δυσλειτουργίες, να δίνονται οι κατάλληλες ασκήσεις που θα αποκαταστήσουν τη φυσιολογική λειτουργία του ώμου στις απαιτητικές συνθήκες της κολύμβησης.

Αλέξανδρος Καραγιαννίδης, MSc., Dip.MDT., BSc(Hons) Physiotherapy

Στο Συνέδριο παρουσιάστηκαν οι εξελίξεις στις παρακάτω κλινικές ενότητες

• «Πρόληψη τραυματισμών στους Αθλητές», που παρουσιάστηκε από κορυφαίους ειδικούς όπως ο Dr. K. Thorborg, ο Dr. J. Harey, o Dr. M. Walden κλπ. και αφορούσε κυρίως την άρθρωση του γόνατος, του ισχίου, της βουβωνικής χώρας και τους μυϊκούς τραυματισμούς.

• «Νεώτερα δεδομένα στην Αποκατάσταση των Μυϊκών Τραυματισμών», που παρουσιάστηκε από τον Dr. C. Askling

Αλέξανδρος Καραγιαννίδης, MSc., Dip.MDT., BSc(Hons) Physiotherapy

Είναι λογικό όταν πονάμε, να εστιάζουμε στο σύμπτωμα και να θεωρούμε ότι το πρόβλημα θα λυθεί αν φύγει ο πόνος. Ωστόσο, αυτή η υπόθεση τις περισσότερες φορές δεν είναι λειτουργική και συχνά οδηγεί σε φαύλο κύκλο.

Ένας βασικός νόμος που διέπει την Υγεία μας είναι ότι η αιτία που το σώμα μας δυσλειτουργεί, είναι σε μεγάλο βαθμό απόρροια του τρόπου ζωής μας, των συνηθειών μας, του τρόπου συμπεριφοράς μας.

Ο πόνος τις περισσότερες φορές είναι ένας συναγερμός. Είναι ένα «καμπανάκι» που εκπέμπει όταν το Νευρικό μας Σύστημα εντοπίσει μία απειλητική διαταραχή της ισορροπίας του οργανισμού μας. Ο οξύς πόνος είναι συναγερμός για μια οξεία σωματική κατάσταση, ενώ ο χρόνιος πόνος είναι συνήθως ένα «καμπανάκι» που υποδηλώνει δυσλειτουργία σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου και έχει περισσότερο να κάνει με συνήθειες, παρά με μεμονωμένες πράξεις.

Όταν επομένως αναζητούμε αποτελεσματική θεραπεία, στο πρόσωπο ενός γιατρού ή ενός φυσικοθεραπευτή, ας αναλογιστούμε πρώτα τις εξής ερωτήσεις:

• Θέλω να απαλλαγώ από το «καμπανάκι» ή από την αιτία που κάνει το «καμπανάκι» να χτυπάει?
• Έχω τη διάθεση να κάνω αλλαγές στη ζωή μου? Δηλαδή…
• Να αναλάβω ενεργητικό ρόλο στην αποκατάσταση της υγείας μου
• Να μειώσω την καθιστική ζωή στο βαθμό που μπορώ, και να υιοθετήσω ενεργητικές και υγιείς συνήθειες, που θα φέρουν την ισορροπία
• Να κοιμάμαι επαρκώς
• Να κάνω μια συνειδητή προσπάθεια να αποβάλλω τις αρνητικές σκέψεις
• Να βελτιώσω τη διατροφή μου
• Να μειώσω και τελικά να καταργήσω τις τοξικές ουσίες που βάζω στον οργανισμό μου

Όπως επίσης και ως θεραπευτές, ας αναλογιστούμε τα παρακάτω:

• Άκουσα προσεκτικά τον ασθενή μου?
• Έδειξα την απαραίτητη προσοχή και ενσυναίσθηση στις ανησυχίες και τους φόβους που εξέφρασε στη συνάντησή μας?
• Απάντησα στις ερωτήσεις που μου έκανε, με τρόπο που να του προσφέρω κατανόηση, ελπίδα, αλλά και την επιλογή να αναλάβει ενεργητικό ρόλο στη θεραπεία?
• Του προσέφερα την καλύτερη θεραπεία που μπορούσα?

Όταν βλέπουμε τη θεραπεία ως «χάπι», τότε το σύμπτωμα θα εμφανιστεί ξανά μπροστά μας. Όταν όμως αλλάζουμε τις αιτίες που οδηγούν στην εμφάνιση ενός συμπτώματος, τότε το πρόβλημα παύει να υπάρχει.

Αλέξανδρος Καραγιαννίδης, MSc., Dip.MDT., BSc(Hons) Physiotherapy

Μία από τις αιτίες που δημιουργούν Αυχενικό Πόνο είναι η Δυσκινησία της Ωμοπλάτης.

Με τον όρο Δυσκινησία της Ωμοπλάτης εννούμε τη λανθασμένη θέση ηρεμίας της ωμοπλάτης ή/και τη λανθασμένη κίνηση της ωμοπλάτης κατά την ανύψωση του χεριού.

Όταν σηκώνουμε το χέρι μας ψηλά για να επιτελέσουμε μια οποιαδήποτε δραστηριότητα, π.χ. να τοποθετήσουμε ένα αντικείμενο σε ένα ψηλό ράφι, τότε η ωμοπλάτη μας πραγματοποιεί μια στροφική κίνηση προς τα πάνω, συνοδεύοντας και υποστηρίζοντας το βραχίονά μας στην ανύψωσή του (εικόνα 1).

Για να πραγματοποιηθεί αυτή η κίνηση της ωμοπλάτης, ενεργοποιούνται διάφοροι μύες όπως είναι ο πρόσθιος οδοντωτός, η άνω, η μέση και η κάτω μοίρα του τραπεζοειδή (εικόνα 2). Επίσης, η ενεργοποίηση των μυών του στροφικού πετάλου, δηλαδή των μυών που σταθεροποιούν την άρθρωση του ώμου, είναι απαραίτητη για τη σωστή κίνηση της ωμοπλάτης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, κάποιοι από τους μυς που κινούν την ωμοπλάτη και σταθεροποιούν τον ώμο, «αναχαιτίζονται ή δεν ενεργοποιούνται εγκαίρως». Το Νευρικό Σύστημα στην προσπάθεια του να εξασφαλίσει την φυσιολογική λειτουργία του άνω άκρου, και να φέρει την ισορροπία, «υπερ-δραστηριοποιεί» κάποιους μυς, οι οποίοι υπερ-φορτίζονται και παράγουν πόνο (εικόνα 3).

Υπάρχουν διάφορα «παθολογικά πρότυπα» στη θέση και τη κίνηση της ωμοπλάτης. Αυτά που συναντούμε πιο συχνά είναι τα παρακάτω:

• Η ωμοπλάτη που βρίσκεται σε «κάτω στροφή» (εικόνα 4) και οφείλεται σε πτωχή λειτουργία των 3 Μοιρών του Τραπεζοειδή (Άνω, Μέση και Κάτω) και «υπερ-δρατηριοποίηση» και «βράχυνση» του Ανελγκτήρα της Ωμοπλάτης (εικόνα 3).

• Ο «πτερυγισμός του έσω χείλους της ωμοπλάτης», που μπορεί να οφείλεται σε αδυναμία του πρόσθιου οδοντωτού μυός (εικόνα 5).

• Η προεξοχή της κάτω γωνίας της ωμοπλάτης, λόγω αυξημένης πρόσθιας κλίσης της ωμοπλάτης, που μπορεί να οφείλεται είτε σε αδυναμία του κάτω τραπεζοειδή, είτε σε βράχυνση του ελάσσονα θωρακικού, είτε και στα δύο (εικόνα 6).

Όλα αυτά τα «παθολογικά πρότυπα θέσης και κίνησης της ωμοπλάτης» είναι μη «οικονομικά». Αυτό σημαίνει ότι όταν δε γίνεται η συμμετρική και συντονισμένη κίνηση όλων των μυϊκών ομάδων, κάποιοι μυς δουλεύουν «υπερωρίες», με άμεση συνέπεια να παθαίνουν μυϊκό σπασμό ή να γεμίζουν επώδυνα σημεία (trigger points). Το τελικό αποτέλεσμα είναι ο πόνος στην περιοχή του αυχένα και του ώμου (εικόνα 7).

Πρέπει να τονιστεί ότι δε συνδέεται πάντοτε η Δυσκινησία της Ωμοπλάτης με τον Αυχενικό Πόνο. Πολλές φορές οι παρεκκλίσεις από το «φυσιολογικό», στη θέση και κίνηση της ωμοπλάτης  είναι πλήρως λειτουργικές και δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα.

Αυτό διαπιστώνεται εύκολα με συγκεκριμένα κλινικά τεστ, που εκτελεί ο θεραπευτής. Αν π.χ. μία κίνηση του αυχένα που παράγει πόνο, σταματήσει να είναι επώδυνη όταν ο θεραπευτής διορθώσει τη θέση και κίνηση της ωμοπλάτης με το χέρι του, τότε λογικά συμπαιρένουμε ότι η αντιμετπώπιση της Δυσκινησίας, θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων (εικόνα 8).

Όταν διαπιστωθεί ότι η Δυσκινησία της Ωμοπλάτης ευθύνεται για την παραγωγή των συμπτωμάτων του Αυχένα, τότε είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί με συγκεκριμένες ασκήσεις σταθεροποίησης της ωμοπλάτης (εικόνα 9).

Οι διάφορες τεχνικές χαλάρωσης των μαλακών μορίων (χειρομαλάξεις, myofascial release, βελονισμός κλπ.) έχουν μόνο προσωρινά αποτελέσματα, γιατί δεν αντιμετωπίζεται η αιτία του προβλήματος, παρά μόνο το δευτερογενές αποτέλεσμα.

Η πλήρης και αποτελεσματική θεραπεία θα πρέπει να περιλαμβάνει τόσο την εξομάλυνση του τόνου των υπερτονικών μυών, για άμεση ανακούφιση, αλλά ταυτόχρονα την επιλεκτική ενεργοποίηση των σταθεροποιών μυών της ωμοπλάτης και του ώμου, ώστε να σταματήσει ο φαύλος κύκλος.

Αλέξανδρος Καραγιαννίδης, MSc., Dip.MDT., BSc(Hons) Physiotherapy

Το θέμα της ομιλίας του ήταν «Η Αποκατάσταση των Βουβωνικών Τραυματισμών στους Αθλητές: Σημεία – Κλειδιά, Ερευνητικά Δεδομένα»

Η παρουσίαση εστίασε:
1) Στη σημασία της αξιολόγησης των βουβωνικών τραυματισμών, ως προς την εστία του πόνου
2) Την κλινική εικόνα των συχνότερων κλινικών οντοτήτων
3) Τον κλινικό συλλογισμό που διέπει την αποκατάσταση των οντοτήτων αυτών μέσω της «άσκησης»

Μετά την ομιλία ακολούθησε κλινικό εργαστήριο, όπου παρουσίασε τις κυριότερες ασκήσεις για την αντιμετώπιση του βουβωνικού πόνου στους αθλητές, με έμφαση στην σταδιακή αύξηση του φορτίου, ανάλογα με την απόκριση των συμπτωμάτων.

Στο Συνέδριο παρουσιάστηκαν οι εξελίξεις στις παρακάτω κλινικές ενότητες

• «Θεραπεία του Βουβωνικού Πόνου στους Αθλητές», που παρουσιάστηκε από την ομάδα του Dr. Christian Thorborg‘s (Καθηγητή στο Copenhagen University Hospital Hvidovre)

• «Αποκατάσταση των Θλάσεων των Οπίσθιων Μηριαίων», που παρουσιάστηκε από τον Jurdan Mendiguchia  (Department of Physical Therapy, Zentrum Rehab and Performance Center)